Cảm nhận của em về đoạn trích Trao duyên đạt điểm cao

0
Loading...
Cảm nhận của em về đoạn trích Trao duyên đạt điểm cao
Đánh giá bài viết

Đề bài: Cảm nhận của em về đoạn trích Trao duyên

Bài làm

“Truyện Kiều còn, tiếng ta còn, tiếng ta còn, nước ta còn”, câu nói này của nhà văn hóa, nhà báo Phạm Quỳnh từ thế kỉ XIX-XX cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Cuộc đời nàng Kiều hiện lên dưới ngòi bút của Nguyễn Du luôn tràn ngập những bi kịch khiến người đọc, người nghe thương cảm, xót xa. Một trong những đoạn trích thành công nhất khi khắc họa lại nỗi đau của Thúy Kiều trong đêm trao duyên cho Thúy Vân chính là đoạn từ câu 723 đến câu 756, thường được đặt nhan đề là “Trao duyên”.

Gặp gỡ và bén duyên, Thúy Kiều và Kim Trọng vào một đêm “xuân mơ màng” đã cùng thề nguyền dưới ánh trăng, nhưng rồi tai họa ập đến, trong khi Kim Trọng đi Liêu Dương chịu tang chú, gia đình Kiều gặp nạn, cha Kiều bị bắt trói. Là một người con hiếu thảo, nàng đã đau đớn chấp nhận bán mình chuộc cha, tình duyên trở nên lỡ dở. Dù đau lòng, song, vì bản thân đã có hẹn ước với Kim Trọng, Thúy Kiều không thể làm gì khác hơn là nhờ Thúy Vân, em gái mình thay chị trả nghĩa cho người yêu. Từ ấy, cảnh trao duyên đầy đau đớn và bi kịch diễn ra, không chỉ lấy đi tương lai, hạnh phúc của ba người Kiều, Kim, Vân mà còn khiến người đọc, người nghe không khỏi thương xót, ám ảnh.

Thúy Kiều là chị cả trong gia đình, đương nhiên so với Thúy Vân cũng được coi là bề trên. Là một người chị, là bề trên, nhưng với em gái mình, Kiều lại:

Cậy em, em có chịu lời,

Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.

Đọc qua, có thể dễ dàng nhận thấy điều mâu thuẫn trong lời nói và hành động của Thúy Kiều đối với Thúy Vân vì người bề trên lại “cậy”, “lạy” người bề dưới. Nhưng nếu đặt mình vào hoàn cảnh của Kiều, ta có lẽ sẽ hiểu được vì sao nàng lại hành xử như vậy. Thúy Kiều và Kim Trọng vốn đang rất hạnh phúc bên nhau nhưng do tai họa bất ngờ ập đến, Kiều không còn cách nào khác đành cắt đứt tình duyên với chàng Kim, chấp nhận bán mình, nhưng nhớ đến lời hẹn ước giữa hai người, nàng lại không thể làm trái lời thề nguyền. Sự đã rồi, Kiều cũng đã lựa chọn hy sinh vì gia đình, nàng chỉ còn một lựa chọn duy nhất, nhờ em gái thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng, cũng tức là trở thành người nâng khăn sửa túi cho chàng Kim suốt đời. Bản thân nàng biết việc này đối với Thúy Vân mà nói cũng là một sự hy sinh, nhưng nàng không còn lựa chọn khác. Trong lòng vừa đau đớn lại có cảm giác tội lỗi với em, chính những cảm xúc đó đã khiến Kiều có những hành xử có phần trái ngược với luân thường như vậy. Ngay từ câu thơ mở đầu, Nguyễn Du đã thể hiện được tài năng của mình qua cách sử dụng những từ ngữ vô cùng đắt giá. “Cậy” và “nhờ” là hai từ đồng nghĩa chỉ việc yêu cầu người khác làm cho mình điều gì, nhưng “cậy” đem lại cảm giác tin tưởng cũng như khẩn thiết hơn so với từ đồng nghĩa của mình. Thúy Kiều hẳn đã phải đặt rất nhiều niềm tin vào em gái, với nàng, Thúy Vân chính là chỗ dựa vững chắc cho nàng những lúc nàng gặp khó khăn, đặc biệt là trong hoàn cảnh đau lòng này. Tương tự như thế, nhà thơ không viết “nhận lời” mà lại là “chịu lời”, thể hiện sự tha thiết cầu xin của Thúy Kiều cũng như tình cảnh tiến thoái lưỡng nan của Thúy Vân. Thân là một người chị, Kiều lại phải cúi lạy em gái của mình, bởi nàng đang vô cùng khẩn thiết mong Thúy Vân chịu thay mình trả nghĩa, cũng biết mình đang đẩy em vào tình huống khó xử, không thể thối lui.

Giữa đường đứt gánh tương tư,

Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.

Tình yêu đang nở rộ như bông hoa đào giữa trời xuân ấm áp lại bị cơn cuồng phong bất ngờ phá tan nát mà lìa khỏi cành, tuy rằng Thúy Kiều đã chấp nhận bắt đầu cuộc đời hồng nhan bạc mệnh của mình, nhưng lời thề nguyền ngày nào vẫn còn đó. Tình duyên giữa hai người Kiều Kim đã không còn, nhưng tình nghĩa thì không thể phũ phàng cắt đứt. Như mối keo loan liên kết giữa hai người yêu nhau dường như không thể chia lìa nhưng cuối cùng một người vẫn phải rời xa người kia, nghĩa tình vẫn cần có người tiếp nối, trả cho vẹn toàn. Nếu như bên trên Thúy Kiều “cậy em” thì bây giờ nàng lại “mặc em”, đặt Thúy Vân vào tình huống mà em gái có thể quyết định theo ý của mình, nhưng cũng ngầm thể hiện niềm tin của mình vào em. Chỉ qua bốn câu thơ mở đầu, ta đã thấy được tình cảnh bi kịch dẫn đến những đau đớn của Thúy Kiều.

Cảm nhận của em về đoạn trích Trao duyên đạt điểm cao

Cảm nhận của em về đoạn trích Trao duyên

Loading...

Bắt đầu lời giãi bày, cũng là lời cầu xin của mình với Thúy Vân, Kiều mong em gái hiểu cho và chấp nhận lời nhờ cậy của mình. Hồi tưởng lại những kí ức đẹp đẽ giữa mình và Kim Trọng, Kiều không khỏi luyến tiếc trao lại cho Vân những kỉ vật đã gắn bó với tình yêu của hai người. “Quạt ước”, “chén thề” đều là những vật có ý nghĩa vô cùng lớn với Thúy Kiều nhưng nàng vẫn dằn lòng trao lại cho em gái với mong muốn Thúy Vân sẽ nhận lời mình, tiếp nối nghĩa tình còn dang dở với chàng Kim. “Xót tình máu mủ” là hy vọng cuối cùng của Kiều mong em gái giúp mình. Nỗi đau đớn mà nàng phải chịu không hề nhỏ, đặc biệt là với những người trẻ đang ở độ tình yêu bùng lên mạnh mẽ nhất. Nỗi đau ấy tưởng như còn ám ảnh Thúy Kiều ngay cả khi nàng đã không còn trên trần gian:

Chị dù thịt nát xương mòn

Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây

Ấy vậy mà chỉ vì được nhìn thấy Thúy Vân trả nghĩa thay mình, ở bên quan tâm, chăm sóc Kim Trọng, nàng đã cảm thấy vui lòng rồi. Trong suốt những câu thơ này, Nguyễn Du như đau cùng Kiều, những đau khổ, buồn tủi cứ trở đi trở lại, xen lẫn đâu đó là sự luyến tiếc cùng dằn vặt. Những kỉ vật giữa Thúy Kiều và Kim Trọng vốn là minh chứng ý nghĩa cho tình yêu của hai người, nhưng tình không thể nói dứt là dứt, từ trong sâu thẳm trái tìm mình, Kiều vẫn luôn ôm một nỗi niềm day dứt, ám ảnh với tình yêu của mình. Nàng giữ lại tình duyên giữa mình với người yêu, để em gái trả nghĩa cho chàng, nhưng đối với những kỉ vật gắn bó ngày nào kia, Kiều vẫn còn nhiều luyến tiếc. “Duyên này thì giữ, vật này của chung”, “của chung” ở đây phải chăng là của chung cả ba người? Dường như, ngay cả khi đã “ngậm cười chín suối”, Kiều vẫn không thể nào quên được tình yêu của mình với Kim Trọng thuở nào. Kỉ vật có lẽ là thứ duy nhất Kiều có thể bám víu vào, để khẳng định tình yêu của hai người. Cho dù người có thể đã mất nhưng “Phím đàn với mảnh hương nguyền ngày xưa” sẽ vẫn luôn còn mãi trong kí ức và trái tim mỗi người. Vừa cầu xin Thúy Vân thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng đồng thời cũng bộc bạch nỗi đau khôn nguôi và tình yêu tha thiết mà mình dành cho chàng Kim, những giằng co trong chính bản thân mình khi đứng trước những kỉ vật tình yêu ý nghĩa, Thúy Kiều dưới ngòi bút đẫm nước mắt của Nguyễn Du đã khiến cho độc giả không khỏi thổn thức qua từng câu thơ.

Phải rời xa người mình yêu, để người mình yêu lấy người khác đã đau đớn, người thay mình lấy chàng lại là em gái mình, nỗi đau ấy như càng thêm rỉ máu. Cuộc đời tàn nhẫn, ngang trái ở chỗ, Thúy Kiều lại chính là người nhờ cậy Thúy Vân trả nghĩa cho Kim Trọng. Còn bi kịch nào đau đớn, dằn vặt hơn thế? Tiếp nối mạch cảm xúc của Kiều khi trao duyên cho Thúy Vân, Nguyễn Du đã để nàng độc thoại nội tâm, bộc bạch tâm trạng đau khổ của mình. Trao lại kỉ vật tình yêu cho em gái, những tưởng khi ra đi Kiều sẽ không còn vướng bận, thế nhưng hóa ra tình yêu có sức mạnh mãnh liệt vô cùng.

Mai sau dù có bao giờ

Đốt lò hương ấy so tơ phím này

Trông ra ngọn cỏ lá cây

Thấy hiu hiu gió thì hay chị về

Là bởi “Hồn còn mang nặng lời thề”, Thúy Kiều vẫn luôn day dứt, dằn vặt bản thân về lời hẹn thề với Kim Trọng ngày ấy, vẫn còn lưu luyến mối tình thanh xuân dang dở của mình, còn thương, còn nhớ chàng Kim.

Dạ đài cách mặt, khuất lời,

Rưới xin giọt nước cho người thác oan

Nàng thương xót cho chính bản thân mình, cho cái phận hồng nhan bạc mệnh “có chừa ai đâu”. Kiều hy sinh bản thân, bán mình chuộc cha, hy sinh tình yêu của mình vì gia đình, đến khi đã cách biệt sinh tử, nàng vẫn không màng đến thiệt thòi của bản thân, chỉ một ước mong muốn được người còn ở dương thế nhỏ những giọt lệ nhỏ, xem như là còn nhớ đến nàng, còn thương cảm cho số phận cuộc đời nàng. Một cuộc đời bi kịch đã cướp mất tình yêu đẹp đẽ của thiếu nữ đang độ xuân xanh. Tình duyên tan vỡ, những hồi ức đẹp đẽ bên chàng Kim ùa về như con dao cứa thêm vào nỗi đau thấu tim gan của Kiều. Những lời thốt lên từ sau thẳm trái tìm mình đều là những lời Thúy Kiều than cho một mối tình đẹp sớm bị bão táp cuộc đời vùi dập, là những lời độc thoại nội tâm mà như gửi đến chàng Kim, mong chàng có thể hiểu cho bản thân vì không còn cách nào khác mà đành nhờ em gái trả nghĩa thay mình.

Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!

Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!

Sử dụng liên tiếp ba dấu chấm cảm trong hai câu thơ, Nguyễn Du đã thể hiện được những đau đớn, dằn vặt của Kiều với người mình yêu. Hai tiếng gọi da diết vang lên trong đêm trao duyên ngang trái, bi kịch như rọi thẳng vào tâm trí người đọc, để lại ám ảnh khôn cùng cho người đọc, người nghe. Từ “phụ” nghe mới thương tâm làm sao! Biết rằng mình có lỗi với Kim Trọng, lại không thể làm gì khác hơn là cắt đứt mối duyên này, Thúy Kiều đã phải đau khổ như thế nào? Xuyên suốt cả đoạn trích, một loạt các hình ảnh ước lệ cũng như những từ ngữ giàu tính biểu cảm được Nguyễn Du sử dụng đã thể hiện được tình cảnh bi kịch cũng như nỗi đau đớn từ tận sâu thẳm trái tim Thúy Kiều. Chính nhờ vậy mà đoạn trích mới càng thành công hơn, cả về nội dung lẫn nghệ thuật.

Phải sống cùng nhân vật, đau cùng nhân vật, Nguyễn Du mới có thể viết nên được những câu thơ thấm đẫm nước mắt như thế. Khép lại đoạn trích, bạn đọc không chỉ ám ảnh bởi số phận bi kịch và tình yêu tha thiết bị lỡ dở của Kiều mà còn không thể quên được từng lời, từng câu thơ đầy cảm xúc mà Đại thi hào Nguyễn Du đã viết bằng chính những rung cảm từ tận trái tim mình.

Hải Anh