Phân tích bài thơ Bài Ca Ngất Ngưởng đạt điểm cao

0
Loading...
Phân tích bài thơ Bài Ca Ngất Ngưởng đạt điểm cao
Đánh giá bài viết

Đề bài: Phân tích bài thơ “Bài ca ngất ngưởng”

Bài làm

Nguyễn Công Trứ không chỉ là một vị quan lỗi lạc mà còn là một nghệ sĩ tài ba mà nhiều người ngưỡng mộ. Nhân cách của ông được thể hiện qua những công lao, qua cách nhìn nhận về cuộc đời và còn trong cả những sáng tác của chính ông. Bài thơ “Bài ca ngất ngưởng” là một tác phẩm thể hiện khá sâu sắc phẩm chất ngời ngời của vị anh tài được người đời kính trọng.

Bài thơ được sáng tác năm 1848 sau khi Nguyễn Công Trứ cáo quan về quê. Trước sự suy tàn của chế độ phong kiến, ông đã thể hiện rõ nét quan niệm cá nhân trước hoàn cảnh trên phương diện quan niệm và lối sống qua hình thức phóng đại hình ảnh con người cá nhân đến mức khôi hài. Với ông, cái tôi cá nhân chính là sự “ngất ngưởng” và ngạo nghễ, không bị trói buộc bởi một quan niệm cổ hủ nào. Ông sống, hành động bằng tất cả những gì ông cho là đúng, là nên làm.

Mở đầu bài thơ, ông Hy Văn đã thể hiện rõ nét quan niệm sống của bản thân mình.

Vũ trụ nội mạc phi vận sự
(Mọi việc trong vũ trụ chẳng có việc nào không là phận sự của ta)

Với ông, là một đấng nam nhi, sinh ra trên cõi đời thì tất cả mọi việc xảy ra trong vũ trụ này là việc của ta, ta phải quan tâm, ta phải làm bằng tất cả trách nhiệm của chính mình. Đây là lời khẳng định mạnh mẽ và chắc nịch. Nó chính là lý tưởng, là quan niệm sống mà cả đời ông theo đuổi. Đây cũng chính là chí làm trai, là trách nhiệm gánh vác sự đời của đấng nam nhi, xứng đáng là một trang nam quân tử đầu đội trời chân đạp đất làm nên cơ nghiệp, phục vụ nước  nhà.

Cũng từ chính quan niệm sống ngất ngưởng ấy đã vẽ lên một đáng nam nhi đầy bản lĩnh.

Ông Hy Văn tài bộ đã vào lồng
Khi thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông
Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưởng
Lúc Bình Tây cầm cờ đại tướng
Có khi về  Phủ doãn Thừa Thiên

Phân tích bài thơ Bài Ca Ngất Ngưởng đạt điểm cao

Phân tích bài thơ Bài Ca Ngất Ngưởng

Thoạt đầu, ta tưởng như ông Hy Văn đã bị trói buộc vào “lồng’, vào chốn quan trường hiểm ác. Nhưng không, đó là sự khẳng định vị trí cũng như giá trị của bản thân. Ông tự tin rằng dù bị “nhốt” nhưng chẳng có gì có thể trói buộc được ông. Cái tôi cá nhân đã được thể hiện một cách rõ ràng nhất khi ông tự xưng tên, tự khẳng định mình. Những chức tước đã nói lên tài năng xuất chúng của vị anh tài. “Khi thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông” là niềm hãnh diện và tự hào khiến ông luôn ngẩng cao đầu để “ngất ngưởng”, để ngạo nghễ với đời. Đây không phải là sự tự kiêu, huênh hoang mà đó là sự tự tin đầy bản lĩnh bởi những gì ông làm được là minh chứng chứng minh tất cả. Trên đời này có mấy ai mà làm được những điều ấy. Một con người xuất chúng đáng ngưỡng mộ.

Loading...

Một vị “đại tướng” ngất ngưởng, khí phách nơi chốn quan trường. Đến khi về quê, hình thái ấy vẫn ngạo nghễ, ung dung.

Đô môn giải tổ chi niên
Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng

Khi về quê, Nguyễn Công Trứ thường hay cưỡi bò vàng. Thế nhưng dù là một chú bò nhưng ông lại đeo nhạc ngựa cho nó. Ông nghênh ngao, ngạo nghễ thong dong cùng người bạn đồng hành trong tư thế “ngất ngưởng” mà ông vẫn luôn theo đuổi. Dù xã hội phong kiến có bất công, thối nát bao nhiêu, dù cuộc sống của bao kẻ có “lên voi xuống chó” thì ông Hy Văn vẫn luôn giữ vững phong thái của mình. Dù làm gì, ở đâu, bản chất và khí phách ngang tàng của ông vẫn luôn còn mãi.

Kìa núi nọ phau phau mây trắng
   Tay kiếm cung mà nên dạng từ bi
        Gót tiên theo đủng đỉnh một đôi dì

        Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng

Ông luôn luôn ngạo nghễ, tung hoành khắc đó đây. Thế nhưng, dù từng là một tướng lĩnh tay kiếm hung tàn nhưng khi về quê, bản chất “từ bi” của ông lại khiến người khác phải nể phục. Ấy vậy mà, ngay cả trong “từ bi” cái tôi ngất ngưởng của ông vẫn thật không bình thường. Ông đi vãn cảnh mà “gót tiên theo đủng đỉnh một đôi dì”. Có lẽ đây là thái độ bất chấp cuộc đời và đang giễu cợt sự đời, giễu cợt những tối tăm, gian xảo của xã hội phong kiến thối nát. Ông có quan niệm sống hết mình và chơi cũng hết mình, chẳng bị chói buộc và chẳng phải sợ sệt bất cứ điều gì. Câu thơ của ông chứa đựng nụ cười hóm hỉnh nhưng đầy tự hào khi ông đã bỏ ngoài tai sự khen chê của thiên hạ.

Được mất dương dương người thái thượng
Khen chê phơi phới ngọn đông phong

Đã rời xa chốn quan trường, ông không còn bận tâm đến sự được mất, ganh đua. Thoát khỏi vòng danh lợi, mọi thứ bây giờ cũng chỉ như phù du, chẳng cần bận lòng. Khen chê ở đời cũng chỉ như gió bỏ ngoài tai. Phải có bản lĩnh lắm mới làm được như vậy. Điều này lại một lần nữa khẳng định khí phách ngang tàng và ngất ngưởng của ông. Không gì có thể làm ông lung lay và vướng bận. Cũng chính vì thế, ông sống một cuộc đời phóng khoáng và vui vẻ.

Khi ca, khi tửu, khi tùng cắc
Không phật, không tiên, không vướng tục

Cuộc sống của ông không vướng bận hay ưu phiền điều gì. Vui vẻ ca hát, nhâm nhi ly rượu nồng, không có gì phải bận tâm. Một lối sống phóng khoáng, ung dung, tự tại mà ai cũng ao ước có được. Ông sống cho riêng mình, sống theo quan niệm của cá nhân mình, tự do, tự tại.

Ở khổ thơ cuối, bản ngã của ông càng được thể hiện một cách sâu sắc và rõ ràng.

Chẳng Hàn, Nhạc, cũng phường Mai Phúc
Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ chung
Trong triều ai ngất ngưởng như ông

Một lần nữa ông đã khẳng định vị trí của chính mình. Nghĩa vua tôi ông đã làm tròn, đã cống hiến hết sức mình cho đất nước, cho nhân dân. Điều này càng góp phần khẳng định thêm ý chí làm trai của đấng quân tử. Sống ở đời phải biết phục vụ vì cuộc đời, sống cho trọn đạo lý ‘trung quân ái quốc”. Cũng nhờ thế mà ông chưa bao giờ phải hộ thẹn, ông luôn tự hào và không ngần ngại để tự khẳng định bản thân mình.

Trong triều ai ngất ngưởng như ông

Như vậy, chúng ta đã có thể hiểu được cái ngất ngưởng trong quan niệm của Nguyễn Công Trứ. Nó không phải một điều gì đó mơ hồ hay xa lạ mà chính là thái độ và lý tưởng sống của một nhà nho tài tử, dám sống, cống hiến và làm tròn nghĩa vụ của bản thân với cuộc đời.

Như vậy, qua bài thơ “Bài ca ngất ngưởng” ta càng thêm tôn trọng và cảm phục trước tài năng cũng như cốt cách thanh cao, ngạo nghễ của ông Hy Văn. Bài thơ đã vẽ nên bức chân dung sáng ngời của một vị quan lỗi lạc luôn được mọi người tự hào và ngợi ca.

Seen