Phân tích khổ ba bài thơ Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng

0

Đề bài: Phân tích khổ ba bài thơ Tây Tiến của nhà thơ

Bài làm

"Tây Tiến là đứa con đầu lòng hào hoa và tráng kiện không chỉ của riêng Quang Dũng mà còn của cả nền thơ ca kháng chiến chống Pháp", nhà phê bình Phong Lê đã từng nhận xét như vậy về thi phẩm nổi tiếng của nghệ sĩ đa tài Quang Dũng. Quả thực là như vậy, Tây Tiến với nhiều nét đặc sắc, độc đáo và chân thực mà trở nên nổi tiếng, trong đó, góp một phần không nhỏ làm nên vẻ đẹp của bài thơ chính là hình tượng người lính. Dưới ngòi bút phóng khoáng, hào hoa mà đậm chất lãng mạn của Quang Dũng, hình tượng người lính Tây Tiến hiện lên mang những nét riêng, rất đặc trưng của binh đoàn Tây Tiến.

Là những , sinh viên Hà Nội lên đường hành quân, chiến đấu ở vùng núi rừng Tây Bắc hoang vu, hiểm trở, những người lính Tây Tiến trong gian khổ, hi sinh vẫn giữ được vẻ đẹp hào hoa, phong nhã, vẫn phơi phới một tinh thần lãng mạn, anh hùng. Xa đoàn quân Tây Tiến, Quang Dũng với nỗi nhớ da diết đơn vị và binh đoàn của mình đã viết nên bài thơ Tây Tiến. Trong đó, nổi bật nhất có lẽ chính là hình tượng người lính Tây Tiến mà ông khắc họa qua bài thơ.

Bằng cảm hứng lãng mạn và bút pháp bi tráng, hình tượng người lính Tây Tiến hiện lên trong bốn câu đầu đoạn thơ đã được miêu tả qua dáng vẻ bên ngoài và đời sống tâm hồn của họ:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Người lính không được khắc họa cụ thể, chi tiết mà lại được thể hiện trong khuôn mặt của cả một binh đoàn. Đây hẳn là tinh thần đoàn kết của những người lính trẻ vùng núi rừng hoang vu, đồng thời nó cũng thể hiện nỗi nhớ bao la của tác giả. Quang Dũng không sử dụng "đoàn quân" mà dùng từ "đoàn binh" tạo nên nét đặc sắc của câu thơ. "Đoàn binh" là từ Hán- Việt, có âm vang khỏe khoắn, gợi khí thế xung trận mạnh mẽ. Đặt từ "đoàn binh" ở đây, nhà thơ muốn khẳng định sức mạnh cũng như khí thế hừng hực của những người lính Tây Tiến sẵn sàng chiến đấu hết mình, quyết không chùn bước trước kẻ địch và khó khăn, gian khổ. Những cơn sốt rét rừng chính là thử thách, là gian lao mà người lính Tây Tiến phải vượt qua. "Không mọc tóc" hay "quân xanh màu lá" chính là hậu quả của những cơn sốt rét tàn bạo, đặc trưng của vùng núi Tây Bắc. Bệnh sốt rét đã làm cho biết bao chiến sĩ rụng hết tóc, da dẻ xanh xao. Có những đoàn quân, số người bị chết vì sốt rét còn nhiều hơn số người chết vì bom đạn. Nhà thơ Chính Hữu cũng đã từng miêu tả chân thực về những khó khăn, gian khổ ấy trong bài thơ Đồng chí:

Xem thêm:  Top 10 website những bài văn mẫu hay lớp 7 mới nhất

Tôi với anh biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi

Loading...

Quang Dũng không hề tránh né hiện thực tàn khốc và gian khổ ấy. Điều đặc biệt của nhà thơ là ở cách thể hiện. Nếu như Chính Hữu viết về hiện thực ấy bằng ngòi bút tả thực thì Quang Dũng lại viết về nó bằng ngòi bút lãng mạn, hào hùng. Nhà thơ không viết "tóc không mọc" mà lại là "không mọc tóc" thể hiện sự bất cần, ngạo nghễ, ngang tàn của người lính trẻ. "Quân xanh màu lá" chứ không phải "xanh như màu lá". Bớt đi chữ "như", Quang Dũng đã khiến cho hình ảnh đoàn binh Tây Tiến như hòa lẫn vài màu xanh của núi rừng, của đại ngàn Tây Bắc. Từ đó, người lính Tây Tiến hiện lên với vẻ đẹp oai phong như mãnh hổ ngự trị trốn rừng chiều. Lính Tây Tiến ốm mà không yếu, sức mạnh tinh thần của họ vẫn khiến cho kẻ địch phải khiếp sợ. Những người lính Tây Tiến với vẻ ngoài gân guốc, mạnh mẽ là thế nhưng lại có một tâm hồn thật lãng mạn, mộng mơ. Lính Tây Tiến phần lớn là học sinh, sinh viên ra đi từ Thủ đô Hà Nội nên tâm hồn họ mang nhiều mộng và mơ. Họ mộng lập chiến công. Đôi mắt trừng là đôi mắt mở to, thể hiện nội lực tinh thần mạnh mẽ, ngùn ngụt ý chí và lòng căm thù. "Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm" là những giây phút họ được sống thật với chính mình, hướng về Thủ đô yêu dấu với những thiếu nữ yêu kiều, duyên dáng. Từ "thơm" khiến cho cái đẹp như được tỏa hương ngan ngát. Giấc mơ của những chiến binh Tây Tiến thật dịu dàng, lãng mạn và cũng thật hào hoa. Những người nông dân mặc áo lính, tâm hồn chất phác, mộc mạc khi nhớ về quê hương, là nhớ về "giếng nước gốc đa", nhớ về người vợ trẻ "mòn trông bên cối gạo canh khuya". Còn người lính Tây Tiến tâm hồn lãng mạn lại thắp sáng  bằng mộng và mơ, phản ánh đúng sự thật đời sống tâm hồn của những người lính xuất thân từ tầng lớp tri thức.

Xem thêm:  Nghị luận về vấn đề học tập, rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp

Phân tích khổ ba bài thơ Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng

Phân tích khổ ba bài thơ Tây Tiến

Bốn câu thơ tiếp theo đã khắc họa vẻ đẹp lãng mạn và bi tráng của người lính Tây Tiến qua tư thế lên đường và sự hi sinh cao đẹp:

Rải rác biên cương mồ viễn xứ 

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh 

Áo bào thay chiếu, anh về đất 

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Vì lí tưởng, những người lính Tây Tiến đã ra đi với tư thế nhẹ tựa lông hồng. Một lần nữa, Quang Dũng không tránh né những bi thương, dám nhìn thẳng vào sự thực khốc liệt của . Cái bi thương đã bị át đi bởi vẻ đẹp cao cả của lí tưởng. Câu thơ mạnh mẽ, quyết liệt như một lời thề quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. "Đời xanh" gợi với bao hy vọng, sức sống. Đời xanh đẹp là thế, đáng yêu là thế nhưng khi Tổ quốc cần thì sẵn sàng hiến dâng cho Tổ quốc. Hỏi có sự hi sinh nào lớn lao, cao đẹp hơn thế? Sự hi sinh của người lính cũng được bao phủ bởi ánh hào quang của cảm hứng lãng mạn, anh hùng.

Áo bào thay chiếu, anh về đất 

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Nếu nhìn bằng cái nhìn hiện thực thì sự ra đi của những người lính Tây Tiến thật đau thương, xót xa khi các anh về nơi vĩnh hằng, đến mảnh chiếu bọc thây cũng không có. Nhưng qua cái nhìn lãng mạn của Quang Dũng thì những chiếc áo lính vì mưa nắng, bom đạn mà rách nát lại trở thành những tấm chiến bào sang trọng. Người lính ngã xuống nơi chiến trường đã có tấm bào "thay chiếu anh về đất". Quang Dũng không nói đến từ "chết" mà dùng cụm "anh về đất". Nhờ đó, cái chết, sự hi sinh của những người lính như sự trở về với đất mẹ thân yêu, thân xác các anh như hóa vào thiên nhiên, sông núi, trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết. “Anh về đất” là hóa thân vào hồn thiêng sông núi, là để vĩnh viễn với non sông này. Các anh sẽ còn mãi với nhân dân, với Tổ quốc như nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã từng nói:

Xem thêm:  Phân tích bài ca dao “Tát nước đầu đình"

Ôi đất nước, sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta

Câu thơ cuối cùng, sự bi tráng như lan tỏa từ con người sang thiên nhiên. Nỗi đau trước sự hi sinh của những người lính trẻ đã khiến Sông Mã- người bạn đồng hành với những người lính Tây Tiến phải gầm lên tiếng gầm dữ dội. Từ "gầm" diễn tả một nỗi đau, nỗi uất hận dữ dội. Sự ra đi của các anh có sự tiễn đưa, thương khóc của cả thiên nhiên, rừng núi đại ngàn.

Thơ ca kháng chiến có nhiều tác phẩm hay viết về người chiến sĩ như Đồng chí (Chính Hữu), Viếng bạn (Hoàng Lộc), Nhớ (Hồng Nguyên),… Với Tây Tiến, nhà thơ Quang Dũng đã góp vào kho tàng  thời kì này một bức tượng dài sừng sững về người lính Tây Tiến- những con người bất khuất, kiên cường nhưng cũng lãng mạn, hào hoa. Cho đến khi khép lại trang thơ, hình ảnh những người lính Tây Tiến vẫn luôn trở đi trở lại trong tâm trí bạn đọc, họ chính là những người lính trẻ nhưng vô cùng gan dạ , những người lính nguyện quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.

Hải Anh